Category: Praca i wartość

PRZEZ SFERĘ PSYCHICZNĄ

Nie potrzeba dowodzić, jak wielkie znaczenie z punktu widze­nia zmęczenia pracownika ma dobór odpowiednich do danego ce­lu zasobów tworzyw, narzędzi i pomieszczeń. Znaczenie włącze­nia sił przyrody do procesu pracy omówiłem już w poprzednim ustępie. Nie potrzeba chyba także dowodzić znaczenia stosunków społecznych w miejscu pracy. Poprzez sferę psychiczną wpływają one m. in. na stopień zmęczenia. Mając na myśli ten szerszy kon­tekst problematyki badania metod i techniki organizowania pracy możemy pokrótce wymienić główne punkty, które wchodzą w skład tej dyscypliny traktowanej jako dyscyplina wyodrębniona. Poza rozplanowaniem pomieszczeń, w których odbywa się pra­ca, i rozmieszczeniem poszczególnych urządzeń w tych pomieszcze­niach oraz urządzeniem stanowisk pracy (czym zajmiemy się w następnym ustępie) zbadania wymaga stan czystości pomieszcze­nia, panujący w nim porządek, wentylacja, ewentualne wibracje, oświetlenie naturalne i sztuczne, barwy ścian, sufitów i podłóg, estetyka urządzeń, stopień hałasu, ewentualna ciasnota itp.

Witaj na moim blogu! Nazywam się Aldona Kownacka, na co dzień prowadzę agencję reklamową bloga prowadzę w formie mojej pasji. Zamieszczam tutaj artykuły dotyczące mediów i reklamy. Jeśli podoba Ci się mój blog to zapraszam do zostawienia komentarza.

ERGONOMICZNA PRAWIDŁOWOŚĆ

Zbadania wymaga także ergonomiczna prawidłowość konstruk­cji maszyn i urządzeń (2.2.1.). Jednocześnie należy przeprowadzić obserwację wstępną ważniejszych przebiegów procesu pracy. Powyższe zadania stanowią wprawdzie tylko wstępny etap ro­zeznania warunków pracy, powinien on jednak wystarczyć na to, aby można było w danym konkretnym przypadku wybrać ja­ko bliższy przedmiot badań te zagadnienia albo te działy pracy, które najbardziej wymagają poprawy i ewentualnie stanowią pod­stawowe ogniwo (3.2.3.) stopnia zorganizowania.Może się bowiem okazać, że zanim będzie można dokonać szczegółowej obserwacji toku pracy, trzeba usunąć jakieś rażące usterki z dziedziny ergonomii, obniżające wydajność. Może też być odwrotnie: już wstępna, nie w pełni systematyczna obserwacja przebiegów pracy może doświadczonemu organizatorowi wskazać jaskrawe błędy, których usunięcie powinno poprzedzić właściwy wybór przedmiotu badań bardziej szczegółowych.

Witaj na moim blogu! Nazywam się Aldona Kownacka, na co dzień prowadzę agencję reklamową bloga prowadzę w formie mojej pasji. Zamieszczam tutaj artykuły dotyczące mediów i reklamy. Jeśli podoba Ci się mój blog to zapraszam do zostawienia komentarza.

BADANIE METOD PRACY

Badanie metod pracy ma charakter działalności diagnostycz­nej — koniecznej zawsze przed powzięciem decyzji w sprawie właściwych w danym przypadku sposobów uzdrowienia sytuacji. Warto w związku z tym zwrócić uwagę na to, że pełny cykl działalności diagnostycznej obejmuje następujące fazy: 1) przy­porządkowanie stwierdzonego stanu rzeczy do określonego typu lub gatunku, 2) ustalenie genezy stwierdzonego stanu rzeczy, 3) określenie jego znaczenia dla całości procesu, w którego skład on wchodzi, 4) określenie etapu rozwojowego oraz 5) przewidy­wanie dalszego rozwoju spodziewanego na wypadek niedokona- nia interwencji usprawniającej — por. [Ziemski 1967b, s. 52].Metody badań organizacyjnych stosowane dla celów uspraw­niania pracy różnią się od omówionych wyżej (2.1.6.) metod badań podstawowych. W toku szczegółowych badań zakresu zagadnień, wybranego podczas wstępnej obserwacji, wielką usługę mogą oddać np. listy pytań kontrolnych (checklists) wskazujące, na jakie sprawy trzeba w danej dziedzinie zwrócić szczególną uwagę.

Witaj na moim blogu! Nazywam się Aldona Kownacka, na co dzień prowadzę agencję reklamową bloga prowadzę w formie mojej pasji. Zamieszczam tutaj artykuły dotyczące mediów i reklamy. Jeśli podoba Ci się mój blog to zapraszam do zostawienia komentarza.

PYTANIA KONTROLNE

Pszczołowski przypomina, że pytania kontrolne „ze wzglę­dów mnemotechnicznych ujęte w następujący heksametr: quis? quid? ubi? ąuibus auxiliis? cur? ąuomodo? ąuando?, jako tech­nikę badania okoliczności przestępstwa zalecał już w II w. p.n.e. Hermagoras z Temnos w swym podręczniku retoryki” [Pszczo­łowski 1964, s. 9].Niewiele od tego antycznego zestawu pytań różni się sugestia R. M. Barnes’a, która szczególnie charakterystycznie brzmi w ję­zyku oryginału: What?, Who?, Where?, How?, (Co?, kto?, gdzie?, kiedy?, jak?), a w pewnym rozwinięciu:Co się robi? Jaki jest cel operacji Dlaczego powinno się to robić? Co by się stało, gdyby się tego nie robiło? Czy każda część tej działalności lub tego detalu jest potrzebna?Kto to robi? Dlaczego właśnie ta osoba ma to robić? Kto by mógł zrobić lepiej? Czy można by wprowadzić zmiany pozwa­lające robić to komuś mającemu mniejsze kwalifikacje i mniej­sze wyszkolenie?Gdzie się to robi? Dlaczego ma się to tam robić? Czy nie można by tego gdzie indziej robić bardziej ekonomicznie?Kiedy się to robi? Dlaczego ma się to robić wtedy? Czy nie byłoby lepiej robić to kiedy indziej?Jak się to robi? Dlaczego robi się w ten sposób? [Barnes 1958, s. 31]. Inne podobne zestawienia — zob. [Zieleniewski 1967a, s. 516].

Witaj na moim blogu! Nazywam się Aldona Kownacka, na co dzień prowadzę agencję reklamową bloga prowadzę w formie mojej pasji. Zamieszczam tutaj artykuły dotyczące mediów i reklamy. Jeśli podoba Ci się mój blog to zapraszam do zostawienia komentarza.

ODPOWIEDZI NA PYTANIA

Odpowiedzi na pytania kontrolne pozwalają na dalsze skon­kretyzowanie przedmiotu obserwacji oraz ułatwiają rejestrację i ocenę stwierdzonego stanu rzeczy. Wśród stosowanych do tego celu metod można wyróżnić przede wszystkim obserwację ciągłą, podczas której rejestruje się bieżąco czasy wykonania poszczególnych „do właściwego stopnia rozczłonkowanych” fragmentów pro­cesu pracy oraz tzw. obserwacje migawkowe. Metody te można stosować do względnie długich przedziałów procesu pracy (rok, miesiąc, tydzień, zmiana robocza) i wtedy z reguły nie wnika się głęboko w szczegóły, tzn. rozczłonkowuje się proces pracy tylko na poszczególne operacje jednopodmiotowe, czyli czynności nie wnikając w ich fragmenty: zabiegi i ruchy elementarne (stosuję tu, mimo braku powszechnej zgody w tym względzie, terminologię omówioną w lekturze obowiązkowej [Zie­leniewski 1967a, s. 189—191 i wykres 8 na s. 192]).

Witaj na moim blogu! Nazywam się Aldona Kownacka, na co dzień prowadzę agencję reklamową bloga prowadzę w formie mojej pasji. Zamieszczam tutaj artykuły dotyczące mediów i reklamy. Jeśli podoba Ci się mój blog to zapraszam do zostawienia komentarza.

OBSERWACJA CIĄGŁA

Obserwacja ciągła w „długich” okresach czasu prowadzi do ustalenia tak (niezbyt trafnie!) zwanej „fotografii czasu pracy” na danym stanowisku roboczym. Poza zwyczajnym zegarkiem i odpowiednimi z góry przygotowanymi formularzami nie wyma­ga ona specjalnego sprzętu. Na formularzu odnotowuje się treść oraz godzinę i minutę początku każdej czynności lub przerwy i koniec ostatniej czynności, po czym z łatwością można wyliczyć czas trwania poszczególnych czynności i przerw. Po zakończeniu obserwacji grupuje się czasy czynności i przerw według ich ro­dzajów i wylicza się ich przeciętne czasy trwania. Odmianą obserwacji ciągłej jest samoobserwacja, podczas któ­rej pracujący sam odnotowuje czasy trwania swych poszczegól­nych czynności. Aby uniknąć często mimowolnego zniekształcenia wyników samoobserwacji, dobrze jest, aby co pewien czas osoba niezależna od pracownika przeprowadzającego samokontrolę spraw­dzała wyrywkowo, czy aktualny zapis jest zgodny ze stanem fak­tycznym. Mówimy wtedy o „samoobserwacji kontrolowanej”.

Witaj na moim blogu! Nazywam się Aldona Kownacka, na co dzień prowadzę agencję reklamową bloga prowadzę w formie mojej pasji. Zamieszczam tutaj artykuły dotyczące mediów i reklamy. Jeśli podoba Ci się mój blog to zapraszam do zostawienia komentarza.

W KRÓTSZYCH PRZEDZIAŁACH

Obserwacja ciągła wykonywana w krótszych przedziałach cza­su i wnikająca w poszczególne zabiegi, a nawet ruchy elementar­ne wymaga poza posługiwaniem się z góry przygotowanymi formularzami — odpowiednio skonstruowanych stoperów bądź to wracających do zera po zakończeniu każdego zaobserwowanego oddzielnego fragmentu czynności, bądź też wyposażonych w dwie wskazówki, z których jedna zatrzymuje się po zakończeniu da­nej czynności, druga zaś jednocześnie zaczyna swój obieg od ze­ra, mierząc czas następnej czynności. Tę dawno znaną technikę obserwacji zwykło się nazywać chronometrażem. Metodą obserwacji migawkowych polega na stwierdzaniu i za­pisywaniu w losowo wybranych odstępach czasu, jaką czynność (a w badaniach dotyczących krótkich okresów czasu: jaki za­bieg lub ruch) obserwowany pracownik wykonuje w momencie obserwacji. Na formularzu zawierającym rubryki dla poszczegól­nych typów czynności (zabiegów lub ruchów), wykonywanych zwykle na danym stanowisku roboczym, odnotowuje się rezultat obserwacji.

Witaj na moim blogu! Nazywam się Aldona Kownacka, na co dzień prowadzę agencję reklamową bloga prowadzę w formie mojej pasji. Zamieszczam tutaj artykuły dotyczące mediów i reklamy. Jeśli podoba Ci się mój blog to zapraszam do zostawienia komentarza.

METODA OBSERWACJI

Po dokonaniu ustalonej z góry liczby obserwacji zli­cza się wyniki i przyjmuje, że stosunki między liczbami posz­czególnych zaobserwowanych typów czynności (zabiegów lub ru­chów) są proporcjonalne do udziałów czasu zużytego na każdy z tych typów w ogólnym czasie pracy. Znając czas pracy i liczbę wykonanych operacji (itp.) każdego typu można przeto określić przeciętny czas wykonywania jednej czynności danego rodzaju. Oczywiście warunkiem prawidłowości tego rozumowania jest a) dostateczna ze statystycznego punktu widzenia liczba obserwacji oraz b) losowy wybór momentów ich dokonywania. Metoda obserwacji migawkowych jest znana o wiele dawniej, niż to się u nas zwykło sądzić. Została ona zastosowana po raz pierwszy w Anglii już z początkiem lat trzydziestych przez L.H.C. Tippeta (pod nazwą Snap Reading). Do USA przeniósł ją R. L. Morrow nazywając ten sposób obser­wacji Ratio Delay. Nazwę Work Sampling wprowadził w r. 1952 H. L. Waddel [Hein 1967, s. 243]. Szczegóły w sprawie tej metody, zob. [Trzcie- niecki 19641, a1 jeśli chodzi o literaturę zagraniczną przede wszystkim [Barnes 1957] i [Hansen 1960].

Witaj na moim blogu! Nazywam się Aldona Kownacka, na co dzień prowadzę agencję reklamową bloga prowadzę w formie mojej pasji. Zamieszczam tutaj artykuły dotyczące mediów i reklamy. Jeśli podoba Ci się mój blog to zapraszam do zostawienia komentarza.

PRZY WSZYSTKICH METODACH

Przy wszystkich tych metodach i technikach potrzebne jest wcześniejsze przygotowanie formularzy ułatwiających szybki za­pis wyników obserwacji. Formularze te zawierają zwykle oddziel­ne rubryki na poszczególne rodzaje czynności (zabiegów, ruchów), wykonywanych zwykle na badanym stanowisku roboczym, oraz na typowe rodzaje przerw w pracy. Ustala się je na podstawie obserwacji wstępnej. Świadomość, że się jest obserwowanym, z reguły zniekształca normalny przebieg pracy. Występuje to najwyraźniej przy sa­moobserwacji, a najmniej grozi przy obserwacji migawkowej. Ale i przy tym typie obserwacji obserwowani pracownicy wiedzą, że obserwacja jest w toku, choć nie są informowani, w jakich mo­mentach nastąpi kontrolny zapis. Zniekształcenie może polegać na świadomym przyśpieszeniu pracy (i zwiększeniu jej intensywno­ści nawet ponad fizjologicznie dopuszczalną normę); może ono jednak także — poprzez zdenerwowanie obserwowanego — obni­żyć jakość wykonania pracy poniżej normalnej.

Witaj na moim blogu! Nazywam się Aldona Kownacka, na co dzień prowadzę agencję reklamową bloga prowadzę w formie mojej pasji. Zamieszczam tutaj artykuły dotyczące mediów i reklamy. Jeśli podoba Ci się mój blog to zapraszam do zostawienia komentarza.