Category: Grody, zamki, fortece

ARCHITEKTURA ROMAŃSKA W ANGLII

  1. Romańska architektura obronna w Anglii, zwłaszcza z XII— XIII w., nosi indywidualne piętno, sylwetki zamków różnią się nieco od francuskich, tym bardziej zaś od niemieckich, włoskich czy hiszpańskich. Niemniej wprowadzili ją na Wyspy Brytyjskie początkowo realizowali budowniczowie i rzemieślnicy z konty­nentu, z tworzącej wrrz z Anglią jedno państwo Normandii, kultu­ra zaś tej ostatniej Śuisle wiązała się z kulturą francuską. Podsta­wowe założenia i typy budowli obronnych były więc i tu takie sa­me jak we Francji. Głównym obiektem warownym zamku, nierza­dko właściwie wyłącznym (na początku), był również donżon, tu nazywany keep — potężna wieża obronna i zarazem mieszkalna. Mury i baszty wieńczone były podobnym krenelażem. Można na­tomiast zauważyć, że w przeciwieństwie do zamków francuskich, angielskie na ogół (wyłączając może np. Conisborough) otrzymy­wały mniej masywne, cieńsze mury, dłużej też utrzymywały się tu stropy i dachy drewniane, podczas gdy we Francji stosunkowo szybko zastąpiono je kamiennymi sklepieniami.

Witaj na moim blogu! Nazywam się Aldona Kownacka, na co dzień prowadzę agencję reklamową bloga prowadzę w formie mojej pasji. Zamieszczam tutaj artykuły dotyczące mediów i reklamy. Jeśli podoba Ci się mój blog to zapraszam do zostawienia komentarza.

KAPLICA ŚWIĘTEGO JANA

  1. White Tower, zbudowana w latach 1077—1085 jako warowna rezydencja Wilhelma Zdobywcy, naśladująca formą bryły nor- mandzki zamek tego władcy w Rouen, pełniła rolę donżonu. W narożnych małych basztach tej trójkondygnacyjnej bryły znaj­dują się spiralne schody, połączone ze sobą wąskim korytarzem biegnącym w grubości muru. Na drugiej kondygnacji znajdowało się pierwotnie wejście i specjalne pomieszczenie dla straży — prototyp późniejszej kordegardy. W jednym z narożników Białej Wieży, wysuniętym znacznie na zewnątrz w’ formie półkolistej baszty, znalazła miejsce kaplica św. Jana — jedna z najpiękniej­szych w architekturze w ogóle. Wczesnoromańskich zamków z XI w. zachowało się na Wys­pach Brytyjskich więcej, choć i one pozostają bądź w ruinie, bądź z pewnymi zmianami na skutek późniejszej rozbudowy czy prze­budowy. Można tu wymienić zamki w Colchester, Rochester, Nor- wich, Westmalling, Hedingham, Ludlow, Durham, Conisborough, Oxford, Restormel, Berkeley, Carisbrooke, Windsor, Pontefract, Bamburgh.

Witaj na moim blogu! Nazywam się Aldona Kownacka, na co dzień prowadzę agencję reklamową bloga prowadzę w formie mojej pasji. Zamieszczam tutaj artykuły dotyczące mediów i reklamy. Jeśli podoba Ci się mój blog to zapraszam do zostawienia komentarza.

ZAMEK W COLCHESTER

Zamek w Colchester nawiązywał wyraźnie do White Tower. Tu również wejście znajdowało się na piętrze środkowym (później przeniesiono je, jak i w Białej Wieży, do kondygnacji dolnej), w narożnych, wystających na zewnątrz basztach mieściły się na­tomiast klatki schodowe i toalety. Czworobocznymi donżonami, naśladującymi dość dokładnie — zarówno pod względem bryły, jak i układem wnętrz — londyński Tower, były też m. in. zamki w Rochester, Hedingham, Bamburgh, a nawet pochodzący już z XIII w. Dover. Rochester, którego budowę rozpoczęto w roku 1128, zajął powierzchnię tak dużą, że w celu zwieńczenia donżonu stropem musiano przedzielić wnętrze dodatkową ścianą, przecina­jącą się na kształt krzyża z wcześniej już wzniesioną (zwykle angielski keep na planie czworoboku dzieliła tylko jedna ściana działowa na dwie części). Nie było to konieczne przy skromniej­szym rozmiarami, prawie kwadratowym zamku Hedingham. 

Witaj na moim blogu! Nazywam się Aldona Kownacka, na co dzień prowadzę agencję reklamową bloga prowadzę w formie mojej pasji. Zamieszczam tutaj artykuły dotyczące mediów i reklamy. Jeśli podoba Ci się mój blog to zapraszam do zostawienia komentarza.

ANGIELSKIE DONŻONY

  1. Ten ostatni , powstały w drugiej połowie XII w., za pano­wania Henryka II Plantageneta, jest typowym francusko-nor- mandzkim donżonem. W odróżnieniu od White Tower czy Colchester, tu czworoboczna bryła zamku wznosi się aż na pięć kondygnacji, przy czym nad dwu położonymi po przekątnej narożnikami wyrastają jeszcze małe czworoboczne baszty. Czworoboczne angielskie donżony (keeps) — obszerne wieże obronne i zarazem rezydencje królów lub feudałów — miały w murach niewielkie okna-strzelnice, górą zaś blankowanie, podobnie jak wszystkie warownie średniowieczne. Samo blanko­wanie — merlony i krenele — znane było od czasów starożyt­nych, w średniowieczu jednak wykształcił się ów element, o czym również była już mowa, w formie zębatego parapetu,wysuniętego nieco na zewnątrz i wspartego na machikułach.

Witaj na moim blogu! Nazywam się Aldona Kownacka, na co dzień prowadzę agencję reklamową bloga prowadzę w formie mojej pasji. Zamieszczam tutaj artykuły dotyczące mediów i reklamy. Jeśli podoba Ci się mój blog to zapraszam do zostawienia komentarza.

WAROWNIE O CAŁKIEM ODMIENNYM PLANIE

  1. Obok tego typu budowli obronnej w romańskiej Anglii powsta­wały także warownie o całkiem odmiennym planie. Niezwykle ciekawym przykładem tzw. shell-keep — zamku-schronienia tyl­ko na czas niebezpieczeństwa — jest warownia w Restormel w Kornwalii, dziś dość dobrze zachowana ruina. Jej plan i kształt zdają się nawiązywać do form przedromańskich grodów drewniano-ziemnych, otoczonych wałem i pierście­niem palisady. Wysoki, masywny mur, zwieńczony prostym blankowaniem, bez machikułów, zakreśla prawie idealne koło. Jedyne wejście mieści się w mocno wysuniętej z pierścienia muru czworobocznej baszcie, w której nad bramą znajdowało się pomieszczenie dla wartowników. Drugi, wewnętrzny pierścień murów ogranicza kolisty, otwarty majdan. Obydwa mury, prze­kryte (przekrycie to przechodziło w biegnący wokół blankowania chodnik dla straży), kryły szereg pomieszczeń, z kordegardą dla wartowników w sąsiedztwie baszty wejściowej, celami mieszkałnymi, westybulem, mieszkalnymi sieniami (hallami). 

Witaj na moim blogu! Nazywam się Aldona Kownacka, na co dzień prowadzę agencję reklamową bloga prowadzę w formie mojej pasji. Zamieszczam tutaj artykuły dotyczące mediów i reklamy. Jeśli podoba Ci się mój blog to zapraszam do zostawienia komentarza.

INNE TYPY WAROWNI

  1. Na prze­ciwległym krańcu w stosunku do baszty wejściowej z muru wystawała druga czworoboczna baszta, w której mieściła się kaplica. Zamek, zbudowany na sztucznym wzniesieniu, otaczał jeszcze rów. Podobną cylindryczną warownią, shell-keep, była, przebudowana później w toku rozbudowy, baszta zamku w Windsorze.Jeszcze ciekawszą odmianę typu warowni cylindrycznych reprezentuje donżon zamku w Conisborough, zbudowany przez jednego z Plantagenetów w latach 1185—1190. Jest to budowla o planie regularnego wieloboku, z sześcioma masywnymi przypo­rami, występującymi przed pierścień właściwego muru w postaci graniastosłupów na podstawie trapezu (ryc. 73). Przypory te wystają znacznie nad parapet właściwego muru w charakterze baszt. Podobnie jak w donżonach francuskich, tu również dołem mur jest wyraźnie pogrubiony (jego grubość przekracza 6 m).

Witaj na moim blogu! Nazywam się Aldona Kownacka, na co dzień prowadzę agencję reklamową bloga prowadzę w formie mojej pasji. Zamieszczam tutaj artykuły dotyczące mediów i reklamy. Jeśli podoba Ci się mój blog to zapraszam do zostawienia komentarza.

CAŁA SIEĆ UMOCNIEŃ

  1. Na pograniczu Anglii z Walią jeszcze przed przybyciem Nor­manów istniała cała sieć umocnień. Były one rozbudowywane, zamieniane na kamienne zamki w dobie romańskiej i później. Może najciekawszym obiektem tej linii obronnej jest zamek Ludlow. Nieco zmodyfikowany w XVI w., w XVIII popadł w częściową ruinę (jednakże dość dobrze zachowaną). Trzon jego murów obronnych, z cylindrycznym donżonem, pochodzi jednak z XII i XIII w., kiedy to został rozbudowany z pierwotnej wa­rowni, powstałej najpewniej około 1085 r., a więc jeszcze w cza­sach Wilhelma Zdobywcy. Według staroangielskich przekazów (nawet poetyckich) omawiany tu zamek miał już jednak taki kształt w roku 1160.

Witaj na moim blogu! Nazywam się Aldona Kownacka, na co dzień prowadzę agencję reklamową bloga prowadzę w formie mojej pasji. Zamieszczam tutaj artykuły dotyczące mediów i reklamy. Jeśli podoba Ci się mój blog to zapraszam do zostawienia komentarza.

ZAMEK W DURHAM

  1. Zbudowany z całą pewnością w drugiej połowie XII w. zamek biskupi w Durham stanowił jeszcze jak gdyby typ przejściowy między warowniami drewniano-ziemnymi czasów przedromań- skich a zamkami kamiennymi okresu romańskiego. Zamek usytuowany był na wzgórzu, w sąsiedztwie katedry. Niestety, jego pierwotną romańską basztę — najważniejszy element forty­fikacyjny tej budowli — zastąpiono w połowie XIX w. wielobocznym w planie donżonem. Jak już wcześniej wspomniano, wiele romańskich zamków angielskich nawiązywało do bryły londyńskiej White Tower, na przykład omówiony wyżej Hedingham. Prócz niego, do rzędu na­wiązujących do londyńskiej Białej Wieży, powstałych w XII w., należy jeszcze zaliczyć Bamburgh Castle. 

Witaj na moim blogu! Nazywam się Aldona Kownacka, na co dzień prowadzę agencję reklamową bloga prowadzę w formie mojej pasji. Zamieszczam tutaj artykuły dotyczące mediów i reklamy. Jeśli podoba Ci się mój blog to zapraszam do zostawienia komentarza.

WEDŁUG NAJSTRSZYCH PRZEKAZÓW

  1. Według najstarszych przekazów, warownia istniała tu już od 547 r. (zbudować ją miała tutejsza królowa Ida). Czworoboczny donżon kamienny, keep, powstał natomiast w XII w. Obiekt był jednak stale rozbu­dowywany w okresie romańskim, przybierając wiele cech lawentyńskich warowni krzyżowców, z wysuniętymi przed mury potężnymi półkolistymi basztami. Bamburgh Castle zajmuje wierzchołek wydłużonego wzgórza. Rozciągnięty wzdłuż pierścień fortyfikacji, z czworobocznymi i półkolistymi masywnymi baszta­mi, zamyka w sobie dominujący pośrodku wysoki i obszerny czworoboczny keep .Późniejszy, bo z czasów Henryka II Plantageneta i z XIII w. zamek w Dover jest może najbardziej zbliżony kształtem bryły donżonu do londyńskiej Białej Wieży. Z czasem został on jeszcze otoczony podwójnym pierścieniem potężnych murów obronnych, przy czym drugi, zewnętrzny pierścień umocnień zamknął z jed­nej strony dość rozległy zabudowany teren.

Witaj na moim blogu! Nazywam się Aldona Kownacka, na co dzień prowadzę agencję reklamową bloga prowadzę w formie mojej pasji. Zamieszczam tutaj artykuły dotyczące mediów i reklamy. Jeśli podoba Ci się mój blog to zapraszam do zostawienia komentarza.